Anasayfa
PDF Yazdır e-Posta

  

Kadın Kooperatifleri İletişim Ağı
Kuruluş Açıklaması
12 Kasım 2008

Kooperatifler Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından kalkınmanın önemli bir aracı olarak kabul edilmiş, yönetimlerce desteklenmesi gereken yapılar olarak belirtilmiştir. Avrupa Birliği’nde 300 bin kooperatif 2,3 milyon kişiyi istihdam etmekte ve 83,5 milyon ortağına hizmet sunmaktadır. Avrupa’daki kooperatiflerin konfederasyonu olan CECOP’un raporuna göre, Batı Avrupa’da kooperatif kurucuları çoğunlukla kadınlardır. Örneğin İsveç’te yeni kooperatiflerin kurucularının %80’i kadındır.

Türkiye’de ise kooperatifçilik; Kadın Kooperatiflerinin kurulmaya başlanmasıyla yeni bir boyut kazandı. 2001 yılında Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı ve birlikte çalıştığı yerel kadın grupları, yoksul kadınların ihtiyaç odaklı örgütlenmesi için Kadın Kooperatifleri modelini geliştirdi. Kadınların kendileri tarafından kendileri için hizmet sunmaları, dayanışma alanları geliştirmeleri, ihtiyaç ve taleplerini gündeme getirebilmeleri için çok önemli bir alan yaratan Kadın Kooperatifleri, son 6 yılda hızlı bir biçimde yaygınlaştı ve kadın kooperatiflerinin sayısı bugün 60’ı geçti. Sosyal, ekonomik ve kültürel olanaklardan yararlanamayan, daha önce hiç evlerinden çıkmamış kadınlar, artık kooperatiflerde buluşuyor, okul öncesi çocuk eğitim hizmetleri sunuyor, engelli çocukları için öğrenme merkezleri açıyor, sabun, hediyelik kutu, mum, unlu gıda üretimi, ahşap oyuncak üretimi, zeytinyağı üretimi,  el sanatları, kuru gıda ihracatı, lokanta işletmeciliği, ev pansiyonculuğu gibi ortaklaşa ekonomik girişimlerde bulunuyor, kadınlara yönelik eğitim çalışmaları yapıyor, danışmanlık veriyor, meslek edindirme ve beceri kursları düzenliyorlar. Bugün bu kooperatifler çatısı altındaki binlerce kadın hem kendileri ve hem de çevreleri için yaşamı yeniden üretiyor, kaynaklarını çok büyük ölçüde kendileri yaratarak, çok ciddi boyutlarda toplum yararına çalışmalar yürütüyorlar.

Kadın Kooperatifleri olarak daha önce deneyimlerimizi paylaşmak, işbirlikleri geliştirmek ve ortak sorunlarımıza birlikte çözüm oluşturmak üzere 2004, 2005 ve son olarak 2008’de Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı’nın girişimiyle bir araya geldik. Nisan 2008’de de daha sağlam yapılar oluşturmak ve birbirimizi desteklemek amacıyla güçlerimizi birleştirmeye, bilgi ve deneyimlerimizi birbirimizle paylaşmaya ve ortak sorunlarımız için birlikte ses çıkarmaya ve birlikte çalışmaya karar vererek Kadın Kooperatifleri İletişim Ağı’nı kurduk, tüzel kimlik oluşturmak üzere de Kadın Kooperatifleri Birliği’ni kurmak için girişim başlattık. Kadın Kooperatifleri İletişim Ağına üye 60 kuruluş, 10 000’den fazla kadına ulaşmaktadır.

Ortaklarımızın büyük bir çoğunluğu, sorunu asıl yaşayanlardan oluştuğu için; ihtiyaçlar ve öncelikler hakkında en doğru bilgiye ulaşma, ihtiyaca cevap veren çözümler üretme ve uygulama konusunda kendimizi bu alanda çalışan kurum ve kuruluşların önemli muhataplarından biri olarak görüyoruz. Kadın Kooperatifleri İletişim Ağı olarak, planlama, uygulama ve kaynak aktarma süreçlerinde bundan böyle aktif katılım sağlamaya kararlı olduğumuzu beyan ediyor, kadın kooperatiflerinin çalışmalarını daha yaygın ve etkili bir biçimde sürdürebilmeleri için aşağıdaki konularda kamuoyunun desteğini bekliyoruz.

Başta Kooperatifler Yasası olmak üzere ilgili yasalarda Kadın Kooperatiflerini destekleyecek düzenlemelerin yapılmasını talep ediyoruz.

Türkiye’de mevcut yasalardaki düzenlemeler, Kadın Kooperatiflerinin hem mevcut faaliyetlerini sürdürmesini ve yeni faaliyet alanları yaratmasını zorlaştırmakta, hem de kadın örgütlenmesi açısından çok önemli açılımlar sağlayan bu modelin yaygınlaşmasını engellemektedir. Bu nedenle Kooperatifler Kanunu’nda Kadın Kooperatifleri de özel olarak tanımlanmalı ve buna göre de bu konudaki uluslararası standartlar dikkate alınarak yasal düzenlemeler yeniden yapılmalıdır.


Kadın Kooperatiflerinin sosyal bir taraf olarak muhatap kabul edilmesini talep ediyoruz.

  • Kadın Kooperatifleri, kar amaçlı olmadığından,  tıpkı Avrupa ülkelerinde olduğu gibi  ticari kuruluşlar olarak değil, kamu yararına faaliyet gösteren kuruluşlar  olarak kabul görmeli, vakıflar, dernekler, sendikalar  gibi  merkezi ve yerel yönetimler bütçelerinden ve ihalelerinden  yararlanabilmeli, kamu kaynakları aktarılabilir kurumlardan sayılmalıdırlar.
  • Kamunun yetersiz kaldığı alanlarda Kadın Kooperatiflerinin sunduğu kamusal hizmetlerin sürdürülebilmesi ve yaygınlaşabilmesi için kooperatiflerin bu konularda kaynak aktarımı sağlanmalı ve planlama ve uygulama süreçlerinde temel muhataplardan biri olarak kabul görmelidir. 
  • Kadın kooperatiflerinin faaliyet alanlarında başlattığı girişimler için vergi indirimi gibi destekler sağlanmalı, ekonomik girişimleri için kredi desteği verilmeli, başta kamuda olmak üzere ihalelere katılımları kolaylaştırılmalıdır.  
  • Erken çocuk eğitimi ve engellilere yönelik özel eğitim faaliyetlerinin yaygınlaştırılabilmesi için mevcut yönetmelikler değiştirilmeli, Kooperatifler bu tür çalışmalar başlattıkları durumda Milli Eğitim Bakanlığı gibi ilgili bakanlıklar tarafından desteklenmeli, bu hizmetler için kamu bütçesinden kaynak ayrılmalıdır. Kooperatifler bu konuda çalışan diğer kurum kuruluşlara uygulanan indirim ve muafiyetlerden yararlanabilmelidir.

Kadın Kooperatiflerinin yaygınlaşabilmesi ve sürekliliğinin sağlanması için yasal prosedürlerin kolaylaştırılmasını ve pozitif ayrımcılık yapılmasını talep ediyoruz.

Kadın kooperatiflerinin çok yeni olması nedeniyle muhasebe, vergi v.b mali konularda işlem ve fikir birliği sağlanamamaktadır. Bu nedenle Kadın Kooperatiflerinin faaliyet ve işlemlerini de kapsayacak şekilde bir muhasebe sistemi oluşturulmalı ve bu yasa ve yönetmeliklere yansıtılmalıdır.
Gerek kooperatiflerin kurulması, gerekse işletilmesi sürecindeki yasal yükümlülükler kooperatifler için önemli bir maliyet unsuru olmaktadır. Bu masrafların düşürülmesi için önlemler alınmalıdır.

Kadın Kooperatifleri İletişim Ağı olarak bu konularda somut önerilerimizi yetkililerle paylaşmak üzere çalışacağımızı ve bu konunun takipçisi olacağımızı duyuruyoruz. 

 

İmzalayan Kuruluşların Listesi:

Beyoğlu Lider Kadın Kooperatifi
İlk Adım Kadın Çevre Kültür ve İşletme Kooperatifi
Bahçelievler, Kadın, Çevre, Kültür ve İşletme Kooperatifi
Simge Kadın, Çevre, Kültür ve İşletme Kooperatifi
Çağdaş Kadın Kültür Çevre İşletme Kooperatifi
Nilüfer Kadın Çevre Kültür ve İşletme Kooperatifi
Kardelen Kadın Çevre Kültür İşletme Kooperatifi
Umut Işığı  Kadın, Çevre, Kültür ve İşletme Kooperatifi
Biga Kadın, Çevre, Kültür ve İşletme Kooperatifi
Gündöndü Kadın Çevre Kültür ve İşletme Kooperatifi
Yaşam Kadın Çevre Kültür ve İşletme Kooperatifi
Tomurcuk Kültür Dayanışma İşletme Kooperatifi
Zeytindalı Kadın Çevre Kültür ve İşletme Koop.
Öncü Kadın Kültür Çevre İşletme Kooperatifi
Hanımeller Ev Ürünleri Tüketim Kooperatifi
Karaburun Kadınları Agro-Turizm ve İşletme Kooperatifi
Ödemiş Ev Eksenli Çalışan Kadınlar Küçük Sanat Kooperatifi
Kaymakçı Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi
Kozadan İpeğe Ev Eksenli Çalışan Kadınlar Küçük Sanat Kooperatifi
Suvarlı Kadın Çok Amaçlı İşletme Kooperatifi
Girişimci Kadinlar Üretim Ve Pazarlama Kooperatifi
Bağlar Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İletişim Çevre Kültür ve İşletme Kooperatifi
Gaziantep Kadın Çevre Kültür Kalkınma ve İşletme Kooperatifi
Kızıltepe Kadın Destek Kooperatifi 
Tarihi Eyüp Oyuncakları Ve Benzerleri Kadın Kültür ve İşletme Kooperatifi
Kaymaklı Kadın Çevre Kültür İşletme Kooperatifi
Kibele Kadın Çevre Kültür ve İşletme Kooperatifi
Mardin Çatom Kooperatifi
Mordoğan Çok Amaçlı Üretim Pazarlama İşletme Kooperatifi
Nusaybin Kadın Derneği
Ceren Kadın Derneği